De klank van de ontmoeting
Waarnemen wat je cliënt laat zien, luisteren naar wat ongezegd blijft en herkennen wat de ontmoeting bij jou oproept. In individuele begeleiding werk je niet alleen met kennis en methoden, maar ook met je eigen reacties, patronen en lichaamswaarneming. Mirjam Dirkx vertelt hoe je die inzet als kompas in de begeleiding.
'Jaren geleden vroeg iemand me: "Hoe klinkt het, welk muziekstuk hoor je?", toen we een casus bespraken. Een van de leukste vragen die iemand mij als musicus en begeleider stelde!
Zo luister ik nu ook naar haar, een nieuwe cliënt. Terwijl ze haar verhaal doet verdwijnen de woorden iets naar de achtergrond. Een volle robuuste klank met veel blazers, direct en opgeruimd, die hoor ik om haar heen. Ik beweeg mee, een beetje stoer en uitdagend; ze kan een stootje hebben. Ik luister dieper, langer. Met een oor naar wat ze op de voorgrond zet en met een ander oor naar wat nog ongezegd blijft. Daar stel ik me een ijle soloviool bij voor met veel flageoletten, teer en breekbaar. Ze raakt me, ik ken dit verstoppen van kwetsbaarheid. Mijn stem wordt zachter, lager... voorzichtig raken we de pijn.
Daarna een andere cliënt. Een nieuw resonantieveld. De koningin van de schoonheid. Een kraakheldere sopraansolo, zeker weten! Onder die imponerende schoonheid hoor ik soms iets van paniek, een missen van houvast. De klank die bij me opkomt, vervormt naar een krijs. Het liefste wil ik mijn oren sluiten om deze niet te hoeven horen. Ook zij raakt me, haar wanhoop weerklinkt in mij. Een wiegeliedje voor mijn eigen paniek geeft me bodem. Ik krijg weer adem. Met haar zoek ik naar een eerste stapje in het leren blijven, vastpakken en zorgen voor gevoelens die haar overspoelen.
Het ambacht van het hart
Deze kleine inkijk in de praktijkruimte raakt aan de kern van ons vak. Als begeleider ben je nooit alleen toeschouwer. Je bent deel van wat er in de ontmoeting ontstaat. Je lijf is daarin je instrument en je hart je zintuig van deelname: het laat je voelen waar het leren is vastgelopen. Zo wordt overdracht een ingang voor diagnostiek en wordt wat jou raakt een kompas in plaats van een hindernis.
In de vervolgopleiding Meesterschap in individuele begeleiding verfijnen we het ambacht van de individueel begeleider. Je leert fenomenologisch waarnemen: naar buiten en naar binnen tegelijk. Je leert je eigen patronen inzetten als kantelpunt, zodat je een instrument van leren blijft. Je experimenteert en speelt met passende interventies in de een-op-een-begeleiding. En je leert begeleiden met een gefaseerde behandelplanning, afgestemd op het proces dat zich tussen jou en je cliënt ontvouwt.
Waar raakt jouw cliënt jou? En wat wil daar geleerd worden, bij de ander én bij jezelf?
Vanaf 25 januari 2027 geven Mirjam Dirkx en Anke van Helden de opleiding Meesterschap in individuele begeleiding. We zien ernaar uit je te ontmoeten. Wees welkom!'
